ኢትዮጵያ በቀጣናው ከፍተኛ የገቢ ግብር በመጣል 3ኛ ደረጃ ላይ ተቀመጠችበአፍሪካ ቀንድ እየተካሄደ ያለውን መጠነ-ሰፊ የፋይናንስ…

ኢትዮጵያ በቀጣናው ከፍተኛ የገቢ ግብር በመጣል 3ኛ ደረጃ ላይ ተቀመጠች
በአፍሪካ ቀንድ እየተካሄደ ያለውን መጠነ-ሰፊ የፋይናንስ እና የግብር ማሻሻያ ተከትሎ፣ ኢትዮጵያ በምስራቅ አፍሪካ ከሚገኙ ሀገራት መካከል በተቀጣሪ ሰራተኞች ደመወዝ ላይ ከፍተኛ ግብር በመጣል ሶስተኛዋ ሀገር መሆንዋ ታውቋል።
የቀጣናውን የቅጥር ገቢ ግብር (PAYE) ተመን ያነጻጸረው አዲስ ጥናት እንደሚያሳየው፣ የገቢዎች ሚኒስቴር ከፍተኛውን የግብር ተመን 35 በመቶ አድርሶ እየተገበረ ይገኛል። ይህም ግልጽ የሆነ ከፍተኛ የግብር ጫና ካለባትና 40 በመቶ ከምትከፍለው ኡጋንዳ፣ እንዲሁም 35 በመቶ የመጨረሻ የግብር ተመን ካላትና ተጨማሪ ልዩ ልዩ ታክሶችን ከምትጥለው ኬንያ ቀጥሎ ኢትዮጵያን በሶስተኛ ደረጃ ላይ አስቀምጧታል።
ይህ ደረጃ የመጣው ኢትዮጵያ እ.ኤ.አ. በሐምሌ 2025 ያከናወነችውን አጠቃላይ የግብር ማሻሻያ ተከትሎ ነው። መንግስት ቀደም ሲል በሀገር ቁጥጥር ስር የነበረውን የኢኮኖሚ ሞዴል ወደ ነፃ ገበያ ለመቀየር በሚያደርገው ሽግግር፣ የመሠረተ ልማት ጉድለቶችን ለመሙላትና የኢትዮጵያን ብር ለማረጋጋት መደበኛ ተቀጣሪዎችን ዋነኛ የገቢ ምንጭ አድርጓል።
ይህ የደረጃ ምደባ የወጣው ኢትዮጵያ እ.ኤ.አ በሐምሌ 2025 ሰፊ የፊስካል እና የግብር ማሻሻያ ማድረጓን ተከትሎ ነው። መንግስት የኢኮኖሚ ሞዴሉን ከመንግስት ቁጥጥር ወደ ነፃ ገበያ መርህ ለመቀየር በሚያደርገው ጉዞ፣ የመሰረተ ልማት ጉድለቶችን ለመሙላት እና የኢትዮጵያን ብር የመግዛት አቅም ለማረጋጋት በመደበኛው የስራ ዘርፍ ላይ በሚጣል የገቢ ግብር ላይ በእጅጉ ተደግፏል። ይሁን እንጂ የግብር እርከኑ የተቀረጸበት መንገድ መካከለኛ ደረጃ ላይ ያሉ ስራ አስኪያጆች እና ባለሙያዎች በፍጥነት ወደ ከፍተኛው 35 በመቶ የግብር ጣሪያ ውስጥ እንዲገቡ የሚያስገድድ መሆኑን የምጣኔ ሀብት ባለሙያዎች ይናገራሉ።
በአንጻሩ ጎረቤቶቹ ታንዛኒያ እና ሩዋንዳ ከፍተኛውን የገቢ ግብር ተመናቸውን በ30 በመቶ የወሰኑ ሲሆን፣ ደቡብ ሱዳን ደግሞ በ15 በመቶ ዝቅተኛ ታክስ በቀጣናው የመጨረሻውን ደረጃ ይዛለች።
​ይህ በምስራቅ አፍሪካ ሀገራት መካከል ያለው የግብር ፖሊሲ ልዩነት በቀጣናው የሰለጠነ የሰው ኃይል ዝውውር ላይ ጫና እየፈጠረ ይገኛል ተብሏል።
@Seledadotio
@Seledadotio